Οι περισσότεροι εμπειρογνώμονες της Υγείας συμφωνούν τώρα ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι πολύ ασφαλέστερα από τα ανάλογά τους με καπνό, αλλά πολλοί καπνιστές που σκέφτονται να τα δοκιμάσουν εξακολουθούν να έχουν κάποιες ερωτήσεις. Ένα πράγμα που (περιέργως) ακούμε πιο συχνά είναι η ερώτηση: «Είναι ασφαλές να “ατμίζει” κανείς χωρίς νικοτίνη;».
Αυτό είναι περίεργο, διότι συνήθως οι άνθρωποι ισχυρίζονται ότι δεν είναι ασφαλές να «ατμίζουν» με νικοτίνη! Οι υπερβολικοί κίνδυνοι αυτού του ήπιου φαρμάκου είναι ένας από τους πιο συχνά αναφερόμενους λόγους για τους οποίους τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι βλαβερά και πρέπει να ελέγχονται. Ορισμένες χώρες έχουν ακόμη εγκρίνει νόμους που περιορίζουν την περιεκτικότητα σε νικοτίνη. Στην ΕΕ τα ισχυρότερα υγρά που μπορούν να πωληθούν είναι 20 mg/ml και στην Αυστραλία δεν μπορείτε νόμιμα να αγοράσετε υγρά με κανενός είδους νικοτίνη.
Στην πραγματικότητα οι «κίνδυνοι» της νικοτίνης είναι ως επί το πλείστον φανταστικοί. Ναι, είναι δηλητηριώδης σε μεγάλες δόσεις, αλλά οι συγκεντρώσεις και οι ποσότητές της στο ηλεκτρονικό υγρό -ακόμη και οι ισχυρότερες που βρίσκονται έξω από την ΕΕ- δεν θα σας κάνουν κακό. Γιατί λοιπόν οι άνθρωποι ανησυχούν για την ασφάλεια του υγρού χωρίς νικοτίνη; Αυτό είναι πράγματι μια καλή ερώτηση. Η λήψη νικοτίνης από το υγρό σίγουρα δεν το καθιστά πιο τοξικό, αλλά υπάρχουν μερικές εύλογες ερωτήσεις που πρέπει να τεθούν.

Γιατί να «ατμίζει» κανείς χωρίς νικοτίνη ούτως ή άλλως;

Οι περισσότεροι «ατμιστές» χρησιμοποιούν υγρό αναπλήρωσης που περιέχει νικοτίνη, αλλά δεν το κάνουν όλοι. Εάν «ατμίζετε» με στόχο να σταματήσετε το κάπνισμα ή να μείνετε μακριά από τα τσιγάρα, τότε ίσως να μην είναι ασφαλές να «ατμίζετε» χωρίς νικοτίνη. Ο πιθανός κίνδυνος δεν έχει καθόλου να κάνει με το «άτμισμα». Είναι ότι μπορεί να βρείτε το ηλεκτρονικό σας τσιγάρο τόσο απογοητευτικό ώστε να βγείτε έξω και να αγοράσετε ένα πακέτο Mάρλμπορο. Πριν το καταλάβετε θα επιστρέψετε στο κάπνισμα είκοσι τσιγάρων την ημέρα, και αυτό σίγουρα δεν είναι ασφαλές.
Κάποιοι πρώην καπνιστές που έχουν μετατραπεί σε «ατμιστές» θέλουν να κόψουν εντελώς τη νικοτίνη. Αυτό είναι καλό, αλλά είναι σημαντικό να μην προχωρήσετε πολύ γρήγορα. Μειώστε σταδιακά, σε μικρά βήματα, και πάρτε τον χρόνο σας. Οι περισσότεροι καπνιστές που αλλάζουν θα πρέπει να αρχίσουν να «ατμίζουν» με υγρό 24 mg/ml, ή 18 mg/ml αν είστε κολλημένοι με τους άσκοπους περιορισμούς της ΕΕ. Ύστερα από λίγους μήνες μπορείτε να προσπαθήσετε να μειώσετε τα επίπεδα στα 12 mg/ml και στη συνέχεια σε λίγους μήνες μπορείτε να πέσετε στα 6.
Αυτό ίσως φαίνεται αργό, αλλά να θυμάστε ότι αν είστε πρώην καπνιστής το σώμα σας είναι συνηθισμένο στη νικοτίνη. Αν προσπαθήσετε να φτάσετε στο μηδέν σε μερικούς μήνες, πιθανότατα θα αποτύχετε και υπάρχει μια σοβαρή πιθανότητα να καταλήξετε ξανά στο κάπνισμα. Είναι καλύτερα να «ατμίζετε» με υγρά υψηλής περιεκτικότητας σε νικοτίνη για το υπόλοιπο της ζωής σας, παρά να καταλήξετε να καπνίζετε για άλλον έναν μήνα, επειδή η ποσότητα νικοτίνης στα ηλεκτρονικά τσιγάρα δεν θα σας κάνει κακό.
Πολλοί πρώην καπνιστές είναι ευτυχείς που συνεχίζουν να «ατμίζουν», και αν κι εσείς νιώθετε έτσι, τότε πραγματικά δεν έχει νόημα να προσπαθήσετε να κόψετε εντελώς τη νικοτίνη. Άλλοι βλέπουν το «άτμισμα» σαν μια συμβιβαστική λύση, και σε αυτή την περίπτωση έχει κάποιο νόημα να ρίξει κανείς βαθμιαία τα επίπεδα της νικοτίνης. Το σημαντικό είναι να μην το επισπεύδετε. Αν σκοπεύετε να ρίξετε τη νικοτίνη στο μηδέν κατά τη διάρκεια ενός έτους και ύστερα να μειώσετε το «άτμισμα» μέχρι να σταματήσετε εντελώς ύστερα από άλλους έξι μήνες περίπου, τότε αυτό πιθανώς είναι σωστό.

Το πρόβλημα του μη καπνιστή

Τι γίνεται όμως αν θέλετε να δοκιμάσετε το «άτμισμα» και δεν είστε καπνιστής; Αυτό εξαρτάται από το γιατί θέλετε να το δοκιμάσετε. Αν μπείτε στον πειρασμό να δοκιμάσετε το κάπνισμα, τότε, με κάθε τρόπο, δοκιμάστε ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο αντί γι’ αυτό. Είναι μια πολύ ασφαλέστερη εναλλακτική λύση και αν μπορείτε να απομακρύνετε τον εαυτό σας από τον καιόμενο καπνό, αυτά είναι καλό νέο. Σε αυτή την περίπτωση, γιατί να χρησιμοποιήσετε νικοτίνη εάν δεν την έχετε ήδη χρησιμοποιήσει;
Από την άλλη πλευρά, αν θέλετε να αρχίσετε να «ατμίζετε» επειδή θέλετε να δοκιμάσετε νέα κόλπα, ή νομίζετε ότι είναι «κουλ», ίσως είναι καλύτερο να μην μπείτε στον κόπο. Τα «κόλπα» δεν είναι πραγματικά τόσο εντυπωσιακά και το «άτμισμα» δεν θα σας μετατρέψει σε θεό του σεξ. Οι περισσότεροι ειδικοί πιστεύουν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι τουλάχιστον 95% ασφαλέστερα από το κάπνισμα, αλλά, ενώ οι κίνδυνοι είναι πολύ μικροί, πιθανότατα δεν είναι μηδενικοί. Γιατί λοιπόν να εκθέσετε τον εαυτό σας σε αυτούς μόνο και μόνο για να μπορείτε να βγάζετε ατμούς από τη μύτη σας στο YouTube;
Αν υπάρχει πραγματικά ένα πρόβλημα με το «άτμισμα» χωρίς νικοτίνη, είναι πολύ πιθανό να αφορά τους καπνιστές που θέλουν να το κόψουν πολύ γρήγορα. Αν δεν μειώσετε τη νικοτίνη πολύ αργά, πιθανότατα θα την αντισταθμίζετε «ατμίζοντας» περισσότερο. Θα πάρετε την ίδια ποσότητα νικοτίνης καταναλώνοντας πολύ περισσότερο υγρό αναπλήρωσης. Εάν υπάρχει ένα πρόβλημα υγείας σχετικά με το υγρό αναπλήρωσης, το πιθανότερο είναι να συνδέεται με τις αρωματικές ουσίες, οπότε γιατί να αυξήσετε την ποσότητα που «ατμίζετε»;
Στη χειρότερη περίπτωση, κάποιος που έριξε τη νικοτίνη στο μηδέν θα μπορούσε να «ατμίζει» πολύ υγρό σε μια προσπάθεια να ικανοποιήσει τη λαχτάρα τους γι’ αυτήν. Αυτό σημαίνει ότι θα εισπνεύσει τεράστιες ποσότητες αρωμάτων. Υπάρχει όμως πραγματικός κίνδυνος σε αυτό; Θεωρητικά θα μπορούσε να υπάρξει: Κάποια επίδραση στην υγεία κάποιου που «ατμίζει» αρώματα θα μπορούσε να εμφανιστεί σε είκοσι ή τριάντα χρόνια. Αλλά είναι πιθανό κάτι τέτοιο; Όχι, πιθανώς όχι.